|
Trabzon'un
Maçka ilçesinin güneyinde Karadağın bir
tepesinin yamacına yapılmış olan bu
manastıra halk tarafından Meryemana
manastırı söylenir.
Meryem(panaghia) adına kurulan bu
manastırın, gerekçe "SUMELA" adının esasını,
kara-siyah karanlık anlamına gelen Melas
kelimesinden aldığı söylenir. Semavi
Eyice'ye göre;"evvelce burada saygı gören
siyah Meryem tasvirinden Sumela adını aldığı
ve bu dağın adıda manastırdan dolayı Oros
Mela-karadağ olduğu"kabul edilir.
Sumela Manastırının kuruluşu efsaneye göre:
iki Atina'lı Barbabas ile yeğeni Sophronios
rüyalarında Hz.Meryem'i görmüşler, rüyada
Meryem onlara bir manastır yaptırmalarını ve
yerini, nasıl gideceklerini tarif etmiştir.
Bunlar St.Luka!nın yaptığı rivayet olunan
tabloyu da beraberlerinde alarak yola
çıkıyorlar, deniz yoluyla Trabzon'a gelip,
karadağın sarp yamacında kiliseyi kurmak
için karar kılıyorlar ve Theodosios devrinde
(375-395)ilk kaya kilisesini kurarlar. Bu
tarih, tesisin kesin kuruluş tarihi değilse
de bahsedilen tarihler arasında yapıldığı
sanılıyor. Bazı araştırmacılara görede
burası M.S.385 yılında bazılarına göre ise
472 yılında yapıldığı belirtilmektedir.
Bu tarihler ve efsaneler bir tarafa
bırakılacak olursa, manastırın tarihini
Trabzon komnenosları devrinden sonra
incelemek mümkündür. Trabzon
komnenoslarından III.Alexios burasını yeni
bir tesis halinde 1360 yılında inşa
ettirerek 17 metre yüksekliğinde, 40 metre
uzunluğunda, 14 metre ğenişliğinde 72 odalı
bir tesis yaptırmıştır. Trabzon kralları bu
manastıra vermiş oldukları hediye ve
haklarla, halkın desteğini sağlamışlardır.
Trabzon, Türkler tarafından alındıktan
sonra, Osmanlı sultanlarıbu manastırın
haklarına dokunmamışlardır. Manastıra Yavuz
I.Selim (1512-1520) iki şamdan armağan
etmiştir. Ayrıca Trabzon fatihi II.Mehmed'in
de manastırın haklarını tanıdığını bildiren
bir fermanı muhafaza ediliyordu.Yine Sultan
I.Beyazıt, I.Selim, II.Selim, III.Murat,
İbrahim, IV.Mehmet, II.Süleyman, Mustafa ve
III.Ahmet tarafından verilmiş fermanların
bulunduğu bildirilmektedir.
1962 yılında merdivenleri ile kapısı tamir
ettirilerek turistlerin ziyaretine elverişli
bir duruma getirilmiş olan görkemli yapı
görenlerin hayranlığını uyandırmaktadır.1972
yılında ise örenyeri olarak ziyarete açılan
yapı'ya orman içersinden 25-30 dakikalık bir
patıka yolla ulaşılabilindiği gibi
manastırın 200 metrelik yakınına küçük
vasıtalarla da ulaşılabilir.
Manastırın bulunduğu alan Orman Bakanlığınca
Milli Parklar statüsüne alınmış olup Kültür
Bakanlığınca da aslına uygun olarak onarımı
devam etmektedir.
Trabzon'un turizminde önemli bir yer tutan
Sumela Manastırını kente gelen her bireyin
mutlaka gezmesi gereklidir.
|
